Siyaasiyiinta mucaaradka Soomaaliya ee ku mideysan Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, gaar ahaan xubnaha ku sugan magaalada Muqdisho, ayaa wajahaya xaalad adag iyo jahwareer siyaasadeed oo la xiriira qorshayaal ay ku doonayeen inay ku qabtaan bannaanbaxyo waaweyn oo ay uga soo horjeedaan dowladda Federaalka Soomaaliya.
Mucaaradka ayaa dowladda ku eedeeyay inay burburin ku sameysay guryo ay deganaayeen dad shacab ah, isla markaana ay waddo qorshe muddo kororsi ah oo loo sameynayo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud. Arrimahan ayaa noqday kuwa si weyn u kiciyay xiisadda siyaasadeed ee ka taagan dalka, gaar ahaan magaalada Muqdisho.
Saddex Jeer oo Bannaanbaxyo La Iclaamiyay
Bisha May gudaheeda oo keliya, siyaasiyiinta mucaaradka ayaa saddex jeer ku dhawaaqay qorshayaal bannaanbaxyo looga soo horjeedo dowladda Federaalka lagu qabanayo Muqdisho. Si kastaba ha ahaatee, labo kamid ah bannaanbaxyadii hore ayaa fashilmay, halka kan saddexaadna wali aan la hubin sida uu u qabsoomi doono.
Mucaaradka ayaa doonayay inay muujiyaan awoodooda siyaasadeed iyo sida ay shacabka uga taageero heli karaan cabashooyinka ay qabaan, balse dowladda ayaa qaaday tallaabooyin amni oo si toos ah u saameeyay dhaqdhaqaaqyadooda.
10-kii bishaan May ayay siyaasiyiinta mucaaradka isku dayeen inay Muqdisho ku qabtaan bannaanbax ballaaran. Hase yeeshee, qorshahaasi ayaa fashilmay kadib markii dowladda Federaalka ay ciidamo dhigtay afaafka hore ee guryaha ay Muqdisho ka degan yihiin qaar kamid ah hoggaamiyeyaasha mucaaradka.
Tallaabadaasi ayaa sababtay in siyaasiyiintii mucaaradka ay awoodi waayaan inay kasoo baxaan guryahooda, isla markaana aysan helin dad shacab ah oo si muuqata ugu soo baxa bannaanbaxa.
Warar lagu kalsoonaan karo ayaa sheegaya in dowladda ay xoojisay ciidamo amni oo lagu daadiyay waddooyinka muhiimka ah ee Muqdisho si looga hortago isku soo bax kasta oo sababi kara qalalaase amni ama rabshado.
Qaar kamid ah siyaasiyiinta mucaaradka ayaa tallaabada dowladda ku tilmaamay caburin siyaasadeed iyo isku day lagu baajinayo xorriyadda hadalka iyo dibadbaxyada nabadeed.
Mucaaradka ayaa mar kale ku dhawaaqay bannaanbax kale oo loo qorsheeyay 16-kii bishaan May, balse qorshahaasi ayaa ugu dambeyn la baajiyay.
Sababta ugu weyn ee loo baajiyay bannaanbaxaasi ayaa lagu sheegay wada-hadallo xilligaasi ka socday xerada Xalane ee magaalada Muqdisho, kuwaas oo dhex marayay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo qaar kamid ah siyaasiyiinta mucaaradka.
Kulamadaasi ayaa la sheegay inay ahaayeen dadaallo lagu doonayay in lagu dejiyo xiisadda siyaasadeed iyo in labada dhinac ay ka wada hadlaan tabashooyinka jira.
Inkastoo aan si rasmi ah loo shaacin wax heshiis ah oo kasoo baxay wada-hadalladaasi, haddana dib u dhigista bannaanbaxa ayaa muujisay in mucaaradka ay doonayeen inay fursad siiyaan wada-hadalka.
Shalay ayay siyaasiyiinta mucaaradka mar kale ku dhawaaqeen bannaanbax cusub oo la qorsheeyay inuu qabsoomo 4-ta bisha June ee sanadkaan.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa wali jira shaki weyn oo laga qabo in bannaanbaxaasi u qabsoomi doono sidii ay mucaaradka u qorsheeyeen.
Dowladda Federaalka ayaa la rumeysan yahay inay sii waddo dadaallada lagu fashilinayo bannaanbax kasta oo mucaaradka ay abaabulaan, iyadoo mudnaanta koowaad siinaysa arrimaha amniga iyo ka hortagga isku dhacyo ka dhaca caasimadda.
Dhanka kale, mucaaradka ayaa u muuqda kuwo wajahaya caqabado dhanka abaabulka ah iyo sidii ay shacabka ugu qancin lahaayeen inay si ballaaran uga qeyb qaataan bannaanbaxyada.
Falanqeeyayaal siyaasadeed ayaa sheegaya in mucaaradka Soomaaliya ay hadda wajahayaan imtixaan adag oo ku saabsan awooddooda siyaasadeed iyo saameynta ay ku leeyihiin shacabka.
Waxaa muuqata in mucaaradka ay ku adkaatay sidii ay dowladda uga hor keeni lahaayeen shacabka ama ay u abuuri lahaayeen mowjad taageero dadweyne oo cadaadis saar karta dowladda Federaalka.
Dadka qaar ayaa aaminsan in shacabka Muqdisho ay ka cabsi qabaan xaalado amni darro oo ka dhalan kara bannaanbaxyada siyaasadeed, halka kuwo kalena ay rumeysan yihiin in bulshada ay ka daaleen khilaafaadka siyaasadeed ee soo noqnoqday.
Sidoo kale waxaa jira aragtiyo sheegaya in dowladda Federaalka ay si weyn u xoojisay awoodda amniga ee magaalada Muqdisho, taas oo adkeyneysa in mucaaradku si fudud u abaabulaan isku soo baxyo waaweyn.
