“Wakiilka” Turkiga ee Soomaaliya oo Muqdisho geliyay fadeexad cusub kadib…

Dowladda Soomaaliya ayaa qaaday tallaabo degdeg ah oo lagu dejinayo xiisad diblomaasiyadeed, kadib markii Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Cabdiqaadir Maxamed Nuur, uu si fagaare ah uga mahadceliyay madax ka tirsan maamulka Waqooyiga Qubrus oo ugu hambalyeeyay doorashadiisa.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ayaa baraha bulshada ku qoray farriin uu ugu mahadcelinayay Ziya Öztürkler, oo ah guddoomiyaha baarlamaanka maamulka isku magacaabay Jamhuuriyadda Turkiga ee Waqooyiga Qubrus (TRNC), kadib markii uu kala hadlay taleefan oo uu ugu hambalyeeyay doorashadiisa.

Farriinta ayaa markii dambe laga tirtiray barta X, balse waxay dhalisay dood iyo walaac diblomaasiyadeed, maadaama Soomaaliya aysan aqoonsanayn maamulka Waqooyiga Qubrus.

Arrintan ayaa keentay in Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ay soo saarto bayaan caddeynaya mowqifka rasmiga ah ee dowladda.

Wasaaradda ayaa sheegtay in siyaasadda Soomaaliya ee ku aaddan Qubrus aysan waxba iska beddelin, isla markaana Soomaaliya ay si buuxda u taageersan tahay madaxbannaanida, qarannimada iyo midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Qubrus.

Dowladdu waxay sidoo kale caddeysay in qoraalka guddoomiyaha uu ahaa isgaarsiin shaqsi ah, uuna matalin siyaasadda rasmiga ah ee dowladda Soomaaliya.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa si gaar ah u sheegtay in Soomaaliya aysan qaadan wax go’aan rasmi ah oo ay ku aqoonsanayso maamul ka jira waqooyiga jasiiradda Qubrus.

Xiisadda oo taabatay xiriirka Soomaaliya iyo Turkiga

Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Soomaaliya iyo Turkiga ay leeyihiin xiriir istiraatiiji ah oo aad u ballaaran, gaar ahaan dhinacyada amniga, difaaca, tamarta iyo dhaqaalaha.

Cabdiqaadir Maxamed Nuur ayaa 10-kii Agoosto loo doortay Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya. Kahor xilkan, wuxuu soo noqday wasiirka gaashaandhigga, wasiirka waxbarashada iyo wasiirka dekedaha.

Warbixinta ayaa xustay in Nuur uu wax ku bartay Jaamacadda Ankara ee dalka Turkiga intii u dhexeysay 2012 iyo 2016, isla markaana uu hore uga soo shaqeeyay safaaradda Soomaaliya ee Ankara.

Mucaaradka Soomaaliya ayaa horey ugu eedeeyay Nuur inuu aad ugu dhow yahay Ankara, halka warbixinta ay xustay in qaar ka mid ah mucaaradka ay ugu yeeraan “wakiilka Turkiga” eedeyn siyaasadeed oo aysan dowladdu si rasmi ah u xaqiijin.

Maxaa ka dhashay xiriirka Waqooyiga Qubrus?

Waqooyiga Qubrus waa qaybta waqooyi ee jasiiradda Qubrus, waxaana aqoonsan Turkiga oo keliya. Inta badan beesha caalamka waxay taageertaa mowqifka Jamhuuriyadda Qubrus, iyadoo Qaramada Midoobay ay hore u soo saartay qaraarro ku saabsan xaaladda maamulka Waqooyiga Qubrus.

Sidaas darteed, farriinta ka timid guddoomiyaha Golaha Shacabka ayaa noqotay arrin xasaasi ah oo diblomaasiyadeed, gaar ahaan iyadoo Soomaaliya ay muddo dheer si adag u difaacaysay midnimada iyo madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Qaar ka mid ah falanqeeyayaasha ayaa sidoo kale tilmaamay in dhacdadani ay siin karto mucaaradka Soomaaliya fursad ay ku su’aalaan siyaasadda dowladda ee xiriirka dhow ee ay la leedahay Turkiga.

Dowladda Soomaaliya, si kastaba ha ahaatee, waxay si cad u sheegtay in aysan jirin wax isbeddel ah oo ku yimid siyaasaddeeda Qubrus, isla markaana farriinta shaqsiga ah ee guddoomiyaha Golaha Shacabka aan loo fasiran karin inay tahay go’aan ama aqoonsi rasmi ah oo ka yimid dowladda Federaalka Soomaaliya.

Dhacdadan ayaa mar kale iftiimisay sida xiriirka sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Turkiga uu ugu dhex milmay siyaasadda gudaha iyo tan dibadda ee Soomaaliya.