Muqdisho (Banaadir24) — Soomaaliya ayaa wajahaysa marxalad xasaasi ah oo ku saabsan mustaqbalka amniga dalka, iyadoo isbeddellada ku socda joogitaanka ciidamada shisheeye, caqabadaha dhaqaale iyo khilaafaadka siyaasadeed ay walaac ka abuureen qorshaha dowladda ee la wareegidda mas’uuliyadda amniga.
Warbixin uu daabacay wargeyska People Daily ee Kenya ayaa tilmaamaysa in xiritaanka howlgalka KMG ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) 31-kii October 2026, iyo go’aanka Uganda ay ku bilowday dhimista ciidamadeeda Soomaaliya kadib muddo ku dhow 20 sano, ay dib u soo nooleeyeen su’aalaha ku saabsan awoodda dalka ee isku filnaanshaha dhinaca amniga.
Mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ayaa ah mustaqbalka maalgelinta iyo taageerada saadka ee howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM, kaas oo weli taageero muhiim ah siiya ciidamada Soomaaliyeed dagaalka ay kula jiraan Al-Shabaab.
Warbixintu waxay xustay in howlgalka AUSSOM uu si weyn ugu tiirsan yahay Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS), kaas oo bixiya shidaalka, cuntada, biyaha, adeegyada caafimaadka, daad-gureynta dhaawacyada, gaadiidka, isgaarsiinta iyo taageerada dhinaca duulista.
Dukumenti siyaasadeed oo ay bishii July 2026 soo saartay Balqiis Insights ayaa ka digay in Soomaaliya ay halis u geli karto guulihii amni ee la gaaray haddii mas’uuliyadda amniga lagu wareejiyo ciidamada qaranka iyadoo aan la helin maalgelin joogto ah, taageero saadka iyo isku-duwid siyaasadeed oo ku filan.
Warbixinta ayaa sidoo kale muujisay farqiga weyn ee u dhexeeya kharashaadka taageerada UNSOS iyo miisaaniyadda AUSSOM. Miisaaniyadda UNSOS ee sannad-maaliyadeedka 2025/2026 ayaa lagu qiyaasay $537.2 milyan, halka miisaaniyadda AUSSOM lagu qiyaasay inta u dhexeysa $166.5 milyan iyo $190 milyan.
Dhinaca kale, Mareykanka ayaa horay u muujiyay inuusan taageeri doonin sii socoshada nidaamka hadda jira ee taageerada saadka ee Qaramada Midoobay wixii ka dambeeya muddada oggolaanshaha. Reuters ayaa bishii September 2026 sheegtay in Washington ay oggolaatay qorshe 12 bilood ah oo lagu soo afjarayo taageeradaas, kaas oo la filayo inuu billowdo January 2027.
Waxaa intaas dheer khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamul-goboleedyada, kuwaas oo saameyn ku yeelan kara wadaagga xogta sirdoonka, qorsheynta howlgalada iyo wada-shaqeynta hay’adaha amniga.
Warbixintu waxay sidoo kale tilmaantay in dhammaadka UNTMIS uusan ka dhignayn in dhammaan hay’adaha Qaramada Midoobay ay Soomaaliya ka baxayaan, balse uu meesha ka saarayo howlgal door muhiim ah ku lahaa wada-hadalka siyaasadeed, dib-u-heshiisiinta iyo isku-xirka hoggaamiyeyaasha Soomaaliyeed.
Xaaladdan ayaa Soomaaliya hor dhigtay su’aal muhiim ah: sidee ayay dowladda iyo ciidamada qaranku u sii wadi karaan dagaalka Al-Shabaab, una ilaalin karaan deegaannada laga xoreeyay kooxda, haddii taageerada dhaqaale, saadka iyo ciidamada caalamiga ah ay hoos u dhacdo?
Mustaqbalka amniga Soomaaliya wuxuu si weyn ugu xirnaan doonaa awoodda dowladda ee dhismaha ciidan qaran oo isku filan, helitaanka maalgelin joogto ah iyo heshiis siyaasadeed oo suurageliya wada-shaqeyn dhab ah oo dhex marta dowladda federaalka iyo maamul-goboleedyada.
