Turkiga oo Somalia ka dhisanaya saldhig laga rido Gantaalaha & Cabsi soo wajahday Israa’iil
Sida lagu sheegay warbixinta uu daabacay wargeyska Le Monde, mashruucan ayaa isku daraya saldhig laga rido dayax-gacmeedyada oo qeyb ka noqonaya barnaamijka hawada sare ee Turkiga iyo xarun lagu tijaabiyo gantaallada ballistic-ga ee riddada dheer.
Mashruucan, oo si rasmi ah loogu dhawaaqay bishii Diseembar 2025 inuu yahay iskaashi dhinaca tiknoolajiyadda ah oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga, ayaa warbixintu ku tilmaantay wejigii ugu muhiimsanaa ee mashruuc muddo toban sano ah socday, kaasoo looga gol leeyahay in Soomaaliya laga dhigo saldhig istaraatiiji ah oo Turkigu ka fuliyo howlgalladiisa.
Le Monde wuxuu sheegay in dhismaha xaruntan uu yahay gunaanadka 15 sano oo maalgashi siyaasadeed, militari iyo dhaqaale ah oo Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdoğan, uu ku sameynayay Soomaaliya. Sida warbixintu xustay, mashruucan ayaa Turkiga u suuragelin kara inuu kordhiyo masaafada ay gaari karaan gantaalladiisa ballistic-ga, taasoo sare u qaadi karta halista amni ee uu ku wajahan Israa’iil.
Warbixintu waxay intaas ku dartay in bartamihii bishii Oktoobar 2025 uu Turkigu bilaabay dhismaha xaruntan oo ku taalla duleedka degmada Warsheekh oo qiyaastii 70 kiiloomitir waqooyiga kaga beegan magaalada Muqdisho.
Wax yar kadib markii uu bilowday dhismaha xarunta, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan iyo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kala saxiixday heshiis iskaashi oo ku saabsan hawada sare, kaasoo noqday tallaabadii ugu dambeysay ee iskaashiga istaraatiijiga ah ee labada dal.
Xarunta cusub iyo saameynta ay ku yeelan karto Israa’iil
Warbixintu waxay soo xiganeysaa baaritaan ay bishii May daabacday hay’adda cilmi-baarista ee Middle East Forum, kaasoo lagu sheegay in haddii xaruntan loo adeegsado tijaabinta gantaallada ballistic-ga, inta badan Afrika iyo Bariga Dhexe ay geli karaan masaafada ay gaari karaan gantaalladaas, arrintaas oo yeelan karta saameyn amni oo toos ah oo khuseysa Israa’iil.
Hase yeeshee, hay’addu waxay aaminsan tahay in xaruntan loogu talagalay oo keliya nidaamyada gantaallada gaari kara ilaa 2,000 oo kiiloomitir. Taasi waxay ka dhigan tahay in Israa’iil aysan weli ku jiri doonin masaafada ay gaari karaan gantaalladaas. Si kastaba ha ahaatee, awooddaas ayaa Turkiga u suuragelin karta inuu gaaro Somaliland, oo warbixintu sheegtay inay taageero militari ka hesho Israa’iil.
Bilihii la soo dhaafay, Madaxweyne Erdoğan ayaa sii xoojiyay hadalladiisa kulul ee ka dhanka ah Israa’iil, isagoo marar badan ku hanjabay inuu qaadi karo tallaabo militari.
Bishii hore, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in Turkigu uu doonayay inuu ku biiro dagaalkii u dhexeeyay Israa’iil iyo Iiraan, balse codsi uu isagu u jeediyay awgiis uu Turkigu oggolaaday inuu ka fogaado ku lug lahaanshaha colaadda.
Warbixintu waxay ku soo gabagabeysay in hadallada adag ee Erdoğan ee ka dhanka ah Israa’iil loo arko inay qeyb ka yihiin istaraatiijiyaddiisa siyaasadeed ee uu isku muujinayo inuu yahay difaac adag oo xuquuqda shacabka Falastiin ah.
