Muqdisho (Banaadir24) — Khariidad uu soo bandhigay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa dhalisay caro siyaasadeed iyo walaac cusub oo ku saabsan midnimada dhuleed ee Soomaaliya, kaddib markii Puntland iyo Somaliland lagu muujiyey qaybo juqraafiyeed oo ka duwan inta kale ee dalka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si adag u diidday khariidadda, iyadoo ku eedeysay inay si khaldan u muujinayso xuduudaha dalka, isla markaana dhaawacayso madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya.
Bayaan ay soo saartay Wasaaradda Warfaafinta ayaa lagu adkeeyey in Somaliland iyo Puntland ay yihiin qaybo ka mid ah Soomaaliya, ayna dowladda ka go’an tahay ilaalinta midnimada dalka iyo xuduudihiisa caalamku aqoonsan yahay.
Khariidaddan oo cinwaankeedu yahay “Geopolitical Alliances in the Middle East” ayaa Netanyahu soo bandhigay 18-kii Oktoobar, xilli uu ka hadlayay istaraatiijiyadda amniga qaranka Israa’iil iyo isbahaysiyada gobolka.
Sida warbixintu tilmaamayso, Puntland iyo Somaliland waxaa lagu daray qayb lagu asteeyey dhulalka ay Israa’iil iyo Imaaraadka Carabtu u arkaan kuwo saaxiibtinimo leh, halka qaybo kale oo Soomaaliya ah lagu muujiyey koox juqraafiyeed oo ka duwan.
Arrintan ayaa walaac ka abuurtay Muqdisho, iyadoo laga cabsi qabo in khilaafaadka gudaha Soomaaliya iyo loollanka quwadaha shisheeye ay sii adkeeyaan dadaallada lagu ilaalinayo midnimada dalka.
Si kastaba ha ahaatee, khariidaddu kaligeed ma caddaynayso in Puntland loo aqoonsaday dal madax-bannaan. Puntland waa dowlad-goboleed ka tirsan Soomaaliya, halka Somaliland ay ku dhawaaqday gooni-isu-taag sannadkii 1991-kii, iyadoo dowladda Federaalka Soomaaliya ay weli u aragto qayb ka mid ah dalka.
Khabiir ku takhasusay arrimaha Afrika, Cabduwali Jaamac Barre, ayaa sheegay in muujinta dhulalka Soomaaliyeed oo lagu kala saaro kooxo juqraafiyeed aysan keligeed ka dhignayn aqoonsi rasmi ah oo madax-bannaani, balse ay sii xoojin karto walaaca ku saabsan sida dalalka shisheeye ula macaamilayaan gobollada Soomaaliya.
Khariidaddan ayaa kusoo beegmaysa xilli ay jiraan khilaafaad siyaasadeed oo u dhexeeya dowladda Federaalka iyo Puntland, iyo muran diblomaasiyadeed oo ku saabsan go’aankii Israa’iil ee ay Somaliland ugu aqoonsatay dal madax-bannaan bishii Diseembar 2025.
Khabiirku wuxuu ku baaqay in dowladda Soomaaliya ay arrintan ka wajahdo dhinacyada diblomaasiyadda iyo wada-hadalka gudaha, iyadoo cabashadeeda gaarsiinaysa hay’adaha caalamiga ah, isla markaana dadaal gelinaysa xallinta khilaafaadka kala dhexeeya maamullada dalka.
Warbixintu waxay muujinaysaa in khariidadda Netanyahu ay ka gudubtay sawir juqraafiyeed oo keliya, una gudubtay arrin xasaasi ah oo la xiriirta madax-bannaanida, midnimada Soomaaliya iyo tartanka siyaasadeed ee ka socda Geeska Afrika.
