Magaalada Muqdisho waxaa isa soo taraya khatarta ka dhalanaysa fiilooyinka iyo qalabka korontada ee ku jira waddooyinka, meelaha biyuhu fariistaan iyo goobaha ay dadku si joogto ah u maraan.
Banaadir24 Online ayaa baaritaan ku sameeyay cabashada sii xoogaysanaysa ee ku saabsan dadka iyo xoolaha ku dhimanaya koronto la sheegay inay si khatar ah ugu fidsan tahay qaybo ka mid ah magaalada.
Sida xogta ay heshay Banaadir24 Online, hal toddobaad gudihiis ayaa la soo wariyay in shan qof ay Muqdisho ku dhinteen shilal koronto oo lala xiriirinayo fiilooyin iyo qalab koronto oo halis ah. Tiradan iyo dhacdooyinka la xiriira weli waxay u baahan yihiin in si madax-bannaan looga xaqiijiyo diiwaannada caafimaadka, booliska iyo hay’adaha dowladda maadaama ay ka badan karaan.
Laakiin su’aashu waxay tahay:
Immisa qof ayaa dhab ahaan koronto ugu dhintay Muqdisho sannadihii lasoo dhaafay, yaase qaadaya masuuliyadda?
Fiilooyin khatar ah oo ku dhex jira waddooyinka
Dhibaatada ugu weyn ee dadka deegaanka ay tilmaamayaan ayaa ah fiilooyin koronto oo mararka qaar ku dhow dhulka, ku dhex jira ama taabanaya biyaha fariista waddooyinka.
Marka roobabku da’aan ama biyo ay fariistaan waddooyinka, meel koronto ka daadanayso waxay isu beddeli kartaa dabinka dhimashada.
Qof aan ogeyn in biyaha uu dul socdo ay koronto ku jirto ayaa wuxuu halis ugu jiraa inuu hal mar ku dhaco koronto.
Dhibaatadu kuma koobna dadka oo keliya.
Xoolo badan ayaa sidoo kale lagu soo waramayaa inay ku dhintaan fiilooyin koronto oo halis ah, taas oo muujinaysa in khatartu aysan ahayn arrin ku kooban hal dhacdo ama hal goob.
BECO oo wajahaysa su’aalo adag
BECO waa mid ka mid ah shirkadaha ugu waaweyn ee ka shaqeeya korontada Soomaaliya, waxayna shirkaddu si rasmi ah u sheegtaa inay leedahay oo maamusho inta badan nidaamyada gudbinta iyo qaybinta korontada ee Koonfurta iyo Bartamaha Soomaaliya.
Shirkaddu sidoo kale waxay sheegtaa in badbaadadu tahay mid ka mid ah qiyamkeeda aasaasiga ah, iyadoo boggeeda rasmiga ah ku tilmaanta badqabku inuu yahay arrin muhiim u ah guusha mashaariicdeeda.
Haddaba waxaa taagan su’aalo u baahan jawaab rasmi ah:
Haddii fiilo ama qalab ay shirkaddu maamusho uu khatar geliyo nolosha shacabka, yaa masuul ka ah in si degdeg ah loo saxo?
Imisa cabasho ayay BECO ka heshay fiilooyin khatar ah?
Immisa goobood ayay shirkaddu kormeertay kadib markii shacabka ay ka digeen khatarta?
Maxaa loo qabtay qoysaska sheeganaya inay xubno qoyskooda ku waayeen koronto?
Dowladda oo wajahaysa mas’uuliyad nidaamineed
Arrintu kuma koobna shirkadda korontada oo keliya.
Hay’adda Korontada Qaranka (NEA) waxay sheegtay in waajibaadkeeda ay ka mid yihiin kormeerka iyo nidaaminta shirkadaha bixiya adeegga korontada, iyo inay qaaddo tallaabooyin ay ka mid yihiin ganaaxyo iyo magdhow marka la jebiyo shuruucda iyo xeerarka korontada.
Taasi waxay dhalinaysaa su’aal kale oo muhiim ah:
Haddii shacabka ay si joogto ah ugu dhintaan khataro koronto oo la dayacay, xaggee ayuu ku dambeeyaa kormeeraha?
Xeerka korontada ee Soomaaliya wuxuu qeexayaa nidaamka gudbinta iyo qaybinta korontada, halka sharciyadu sidoo kale ay saldhig u yihiin in la sameeyo xeerar la xiriira badbaadada nidaamka korontada iyo qalabka farsamada.
Sidaas darteed, dhimasho kasta oo la xiriirta koronto ma aha oo keliya arrin qoys ku dhacay.
Waxay sidoo kale noqon kartaa su’aal ku saabsan badbaadada dadweynaha, kormeerka adeegga iyo isla xisaabtanka hay’adaha masuulka ka ah nidaamka korontada.
Hal su’aal oo qoysaska dhintay ay xaq u leeyihiin inay weydiiyaan
Haddii qof uu ku dhinto koronto ka dhalatay qalab ama fiilo si khaldan loo rakibay, loo dayacay ama aan si ammaan ah loo ilaalin:
Yaa magdhaw siinaya qoyskiisa?
Qoysas badan ayaa sheegaya in markii ay waayeen ehelkooda aysan helin magdhow ama jawaab cad oo ku saabsan cidda mas’uulka ka ahayd shilkii.
Banaadir24 Online ma aysan helin, waqtiga diyaarinta warbixintan, xog rasmi ah oo muujinaysa tirada qoysaska Muqdisho ee helay magdhow kadib dhimasho koronto oo lala xiriiriyay shabakadda shirkadaha korontada.
Taasi waa meel u baahan baaritaan rasmi ah oo madax-bannaan.
Waxa ay Banaadir24 Online dalbanayso
- In la sameeyo baaritaan madax-bannaan oo lagu tirakoobo dadka Muqdisho ku dhintay koronto.
- In la baaro dhammaan goobaha ay fiilooyinka korontadu maraan meelaha ay dadku iyo carruurtu isticmaalaan.
- In la sameeyo kormeer degdeg ah xilliyada roobabka iyo fatahaadaha.
- In shacabka loo sameeyo nidaam cad oo ay ku soo sheegaan fiilooyinka halista ah.
- In la shaaciyo tirada cabashooyinka koronto ee la helay iyo tallaabooyinka laga qaaday.
- In la baaro haddii qoysaska dhibbanayaasha ay xaq u leeyihiin magdhow iyo cidda mas’uulka ka ah bixintiisa.
- In shirkadaha korontada iyo hay’adaha dowladda lagu qasbo inay si cad uga jawaabaan dhimasho kasta oo lala xiriiriyo shabakadda korontada.
Waa adeeg koronto, ma aha xadhig dhimasho
Korontadu waa adeeg lama huraan u ah magaalada Muqdisho.
Laakiin marka fiilo koronto ay noqoto khatar qarsoon oo ku dhex jirta waddo uu qofku maro ama biyo uu ilmuhu ku dhex ciyaarayo, arrintu waxay ka gudbaysaa adeeg caadi ah.
Waxay isu beddelaysaa arrin badbaado dadweyne.
Shacabka Muqdisho waxay xaq u leeyihiin koronto.
Laakiin waxay sidoo kale xaq u leeyihiin inay si nabad ah ugu noolaadaan agagaarka korontada.
Haddii shan qof ay hal toddobaad gudihiis ku dhinteen koronto sida ay xogta Banaadir24 Online heshay, su’aashu ma aha oo keliya waxa dhacay.
Su’aashu waa: Yaa ogaa khatarta, maxaa wax looga qaban waayay, yaase ugu dambayn qaadaya masuuliyadda?
Banaadir24 Online ayaa sii wadi doonta baaritaanka
