Xarunta hawada sare ee ay Turkigu qorsheynayaan inay ka dhistaan Soomaaliya ayaa qaab-dhismeedkeedu ka socdaa magaalada xeebta ku taal ee Warsheikh, halkaas oo ay ka socdaan hawlaha dhismaha iyo horumarinta la xiriira mashruucan hamiga weyn leh. Wafdi ka socda Turkiga oo ay hoggaaminayaan Safiirka Turkiga u fadhiya Soomaaliya, Ferhat Alkan, iyo Sarreeye Guuto Sebahattin Kalkan, oo ah Taliyaha Ciidanka Turkiga ee Soomaaliya, ayaa dhawaan booqday goobtaas.
Wafdiga ayaa warbixin ku saabsan Mashruuca Garoonka Hawada Sare (Spaceport) ka helay Ahmet Sami İşler, oo ah Maareeyaha Guud ee Kooxda Albayrak (Albayrak Group) ee Soomaaliya, isla markaana ah Guddoomiyaha Golaha Ganacsiga Turkiga iyo Soomaaliya ee hoos yimaada Guddiga Xiriirka Dhaqaalaha Dibadda ee Turkiga (DEİK).
Booqashadan ayaa timid ka dib markii Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan uu ku dhawaaqay in la bilaabay dhismaha, isagoo ku tilmaamay xarunta hawada sare iskaashi “taariikhi” ah oo ay la leeyihiin Soomaaliya, kaas oo xoojin doona awoodda Turkiga ee ku aaddan hawada sare, isla markaana gacan ka geysan doona horumarinta nidaamka hawada sare ee Afrika.
Dhanka Turkiga, mashruucan waxaa loogu talagalay in lagu bixiyo kaabayaal lagu xoojinayo awoodda dalka ee ku aaddan gaarista hawada sare. Dhanka Soomaaliya, waxay noqon kartaa tallaabo weyn oo loo qaaday dhanka waaxda hawada sare, isla markaana keeni karta fursado cusub oo la xiriira tiknoolajiyadda, kaabayaasha iyo horumarinta xirfadaha.
Intii lagu guda jiray booqashada Warsheekh, wafdiga Turkiga ayaa sidoo kale kormeeray mashaariicda dugsiyada iyo isbitaallada ee lagu fuliyay taageerada Turkiga. Saraakiishu waxay la kulmeen mas’uuliyiinta degmada, dadka deegaanka iyo ardayda, waxayna waqti ku bixiyeen la-fal-galka bulshooyinka deegaanka.
Sida ay sheegtay Safaaradda Turkiga, Alkan iyo wafdigiisu waxay sidoo kale booqdeen xeebta magaalada, halkaas oo ay kula hadleen kalluumeysatada deegaanka, isla markaana ay dhallinyarada kala qayb-qaateen ciyaar kubadda Cagta ah. Kulammadu waxay mas’uuliyiinta Turkiga u suurtageliyeen inay si toos ah ula falgalaan dadka deggan magaalada xeebta ku taal ee laga qorsheynayo in laga dhiso xarunta laga diro dayax-gacmeedyada iyo gantaallada hawada sare. Alkan wuxuu sidoo kale hoosta ka xarriiqay fursadaha ballaaran ee horumarineed ee mashruuca.
“Mashruucan, Soomaaliya waxay u noqon doontaa mid ka mid ah xarumaha ugu waaweyn caalamka ee dhanka hawlaha hawada sare,” ayuu yiri Alkan. Xarunta hawada sare waa qayb ka mid ah ballaarinta ballaaran ee iskaashiga u dhexeeya Turkiga iyo Soomaaliya, kaas oo ay ku jiraan dhinacyada difaaca, kaabayaasha dhaqaalaha, horumarinta iyo Tiknoolajiyadda casriga ah.
Sidaas darteed, mashruuca Warsheikh wuxuu noqon karaa calaamad iyo ballaarin dhab ah oo ku saabsan iskaashiga Istiraatiijiyadeed ee sii xoogaysanaya ee u dhexeeya Ankara iyo Muqdisho, iyadoo isla markaana Soomaaliya ka dhigaysa dal door muhiim ah ku yeelanaya dadaallada Afrika ee dhanka hawada sare.
Turkiga ayaa bilaabay dhismaha xarun laga hago hawlaha hawada sare oo laga dhisayo Soomaaliya, sida uu sheegay Erdogan. Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan ayaa sheegay in xaaladda juqraafiyeed ee Turkiga ay ku kalliftay inuu Soomaaliya kala kaashado mashruucan.
Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan ayaa Isniintii sheegay in Turkigu uu bilaabay dhismaha xarun hawada sare laga hago oo laga qorsheeyay Soomaaliya, isagoo mashruucan ku tilmaamay iskaashi “taariikhi” ah oo xoojin doona helitaanka Ankara ee hawada sare, isla markaana gacan ka geysan doona horumarinta nidaamka hawada sare ee Afrika oo haatan soo koraya.
Isagoo ka hadlayay furitaanka Shirweynaha Caalamiga ah ee Cir-bixiyeenimada (International Astronautical Congress) oo markiisii 77-aad lagu qabanayo magaalada Antalya, ayuu Erdogan sheegay in xaaladda juqraafiyeed ee Turkiga ay horseedday inay Soomaaliya kala kaashadaan mashruucan.
“Annagoo tixgelinayna xaaladaha juqraafiyeed ee Turkiga, waxaan dhigeynaa aas aaska iskaashi taariikhi ah oo aan la yeelanayno saaxiibadeenna iyo Walaalaheena Soomaaliya ee dhanka hawada sare,” ayuu yiri, wuxuuna intaas ku daray in mashruucu uu galay marxaladdii dhismaha.
“Waxaan bilownay shaqada dhismaha xarunta hawada sare ee aan ka hirgelin doonno Soomaaliya. Waxaan dadaalkeenna ku wadaynaa go’aan-adayg si aan mashruucan istiraatiijiga ah u hirgelinno,” ayuu yiri Erdogan.
Erdogan ayaa si cad ula xiriiriyay mashruuca qaybta hawada sare ee Afrika oo ballaaran, isagoo sheegay in Turkigu uu doonayo in xarunta Soomaaliya ay gacan ka geysato horumarinta nidaamka deegaanka ee hawada sare ee qaaradda.
“Mashruucan, marka laga soo tago horumarinta awoodda Turkiga ee ku aaddan gaarista hawada sare, waxaan hiigsaneynaa inaan gacan ka geysanno horumarinta nidaamka deegaanka ee hawada sare ee qaaradda Afrika,” ayuu yiri.
XIGASHO:TRT Afrika
